ਵੀ ਐੱਸ ਨਾਇਪਾਲ ਦੀ ਨਵੇਂ ਲੇਖਕਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ

     1 .  ਲੰਬੇ ਵਾਕ ਨਾ ਲਿਖੋ .  ਇੱਕ ਵਾਕ ਦਸ ਜਾਂ ਬਾਰਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ .

     2 .  ਹਰ ਇੱਕ ਵਾਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਬਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ .  ਇਹ ਬਿਆਨ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਬਿਆਨ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ .  ਇੱਕ ਅੱਛਾ ਪੈਰਾ  ਸਪੱਸ਼ਟ ਜੁੜੇ ਬਿਆਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ .

     3 .  ਵੱਡੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਾ ਕਰੋ .  ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਔਸਤ ਸ਼ਬਦ ਪੰਜ ਤੋਂ ਜਿਆਦਾ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ ,  ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਕੁੱਝ ਗੜਬੜ ਹੈ .  ਛੋਟੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਲਿਖ ਰਹੇ ਹੋ ਉਸ ਦੇ ਬਾਰੇ ਵਿੱਚ ਸੋਚਣ  ਦੇ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ .  ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਛੋਟੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੋਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ .

     4 .  ਕਦੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੱਕਾ ਯਕੀਨ ਨਹੀਂ .  ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨਿਯਮ ਨੂੰ ਤੋੜਦੇ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕੰਮ ਲਭਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ .

     5 .  ਨਵੇਂ ਲੇਖਕ ਨੂੰ ਰੰਗ ,  ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਗਿਣਤੀ  ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣਾ ਨੂੰ ਛੱਡਕੇ , ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਚਣਾ  ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ .  ਕਿਰਿਆ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਣ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ ਪ੍ਰਯੋਗ ਕਰੋ .

     6 .  ਅਮੂਰਤ ਤੋਂ ਬਚੋ .  ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮੂਰਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰੱਖੋ  .

     7 .  ਘੱਟ  ਤੋਂ ਘੱਟ ਛੇ ਮਹੀਨੇ , ਹਰ ਰੋਜ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਿਖਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰੋ  .  ਛੋਟੇ ਸ਼ਬਦ ,  ਸੰਖੇਪ ,  ਸਪੱਸ਼ਟ ,  ਠੋਸ ਵਾਕ .  ਇਹ ਅਜੀਬ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਭਾਸ਼ਾ  ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਅਭਿਆਸ ਹੈ .  ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀਆਂ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀਆਂ ਬੁਰੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਤੋਂ   ਛੁਟਕਾਰਾ ਵੀ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ .  ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝ ਲਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਬੀਨ ਹੋ ਗਏ ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ .

एक रचनात्मक प्रक्रिया के रूप में डूडल

"हर कलाकार अपनी आत्मा में अपने ब्रश डालता है , और अपने अपने चित्रों में अपनी प्रकृति पेंट करता है . " हेनरी वार्ड बीचर

यह अच्छी तरह से स्थापित है कि हमारी रचनात्मक अभिव्यक्ति के बहुत बड़े भाग का अचेत मन में जनम होता है. अपनी रोजमर्रा की जिंदगी में रचनात्मक अभिव्यक्ति और समाधान का उपयोग करने के लिए , यह आवश्यक है कि आप बेहोशी में डुबकी लगाएं . डूडल  ऐसा करने का एक तरीका है. रचनात्मक डूडल .डूडल अचेतन को प्रतीकात्मक अभिव्यक्ति में प्रस्तुत करने की अनुमति देता है . प्रतीकों के व्यक्तिगत के साथ ही सार्वभौमिक अर्थ होते हैं. जब आप एक समस्या या रचनात्मक नवाचार की तलाश के लिए एक उत्तर के लिए फंस रहे हैं, डूडल की तकनीक अचेतन मन की छिपी प्रतीकात्मक शक्तियों को काम में लगा देती है. प्रतीक अभिव्यक्ति का एक सार्वभौमिक साधन हैं. संस्कृति या भौगोलिक स्थिति के फर्क  के बावजूद, कुछ प्रतीकों का अर्थ पूर्ण भांति समान ना भी हों तो वास्तव में मानव स्पेक्ट्रम भर में एक जैसा अर्थ होता है. कार्ल जुंग ने सामूहिक अचेतन के ठेठ गुण के रूप में प्रतीकों की जांच का बीड़ा उठाया है. उन्होंने महसूस किया कि ब्रह्मांड , जिन विचारों को भाषा प्रसारित नहीं कर सकती उन्हें मूर्त कल्पना का उपयोग करके हमारे अचेतन मन में प्रतीकात्मक तौर से पेश करता है . प्रतीक वैश्विक भाषा है. डूडल  अनिवार्य रूप से हमारी सहज भावनाओं को स्वयं सचित्र प्रतीकात्मक रूप में व्यक्त करने की अनुमति देता है. इन प्रतीकों की व्याख्या उन अर्थों का अनावरण करने के लिए मदद कर सकती है जो हमारे रैखिक मन को स्पष्ट नहीं हो रहे हैं. एक प्रतीक एक छवि में एक पूरा विचार बता देता है. भाषा एक विचार व्यक्त करने के लिए प्रतीकों के एक रेखीय जुलूस पर निर्भर करती है. जबकि डूडल करते समय , शब्द स्वयं अपना निर्माण कर सकते हैं और इन को स्वीकार किया जाना चाहिए. लेकिन, मुख्य तौर पर  , डूडल अचेतन को चेतन मन से आलोच्नात्मिक विश्लेषण या निर्णय के बिना सतह पर आने की अनुमति देता है. डूडल की कला का अभ्यास करने के लिए निम्न कार्य करें: * आप जो कुछ सिरजने या हल करने का प्रयास कर रहे हैं पर ध्यान दें. मन में प्रारंभिक विचार या इच्छा पकड़ो और अपने आप को अच्चा हो एक तटस्थ पृष्ठभूमि (आकाश, एक सफेद दीवार, तटस्थ कालीन) पर एक रिक्त ताक या नरम ध्यान में जाने के लिए अनुमति दें. जैसे जैसे विचार और भावनाएं मन में आएं उन्हें साफ सफेद कागज के एक टुकड़े पर डूडल कर दें . * अपने आप को विशेष रूप से एक विचार पर ध्यान केंद्रित करने दीजिए और यह एक दोस्त के साथ चर्चा करें. जब आप बातें क्र रहे हैं और सुन रहें हैं आप साफ सफेद कागज के एक टुकड़े पर डूडल करते जाएँ. तुम क्या बना रहे हो उस की व्याख्या या रोक नहीं करनी है. बस जब आप डूडल कर रहे हैं अपने हाथ को आवेग का पालन करने दें. यह अच्छा है अगर तुम एक हल्की समाधि में जा सकें और चेतन मन से हट सकें. कुछ विषयों में यह स्वत: लेखन कहा जाता है. अंतर यह है कि स्वत: लेखन के लिए अनुक्रम में शब्दों पर ध्यान जाता है. यहाँ हम सिर्फ एक काल्पनिक तरीके से अचेतन मन में संलग्न हैं और उन छवियाँ को ज सतह पर लाई जाती हैं रिकॉर्ड करना चाहते हैं. जब आप डूडल समाप्त कर लेते हैं पेपर को कुच्छ समय के लिए एक तरफ रख दें . जब आपका मन ताजा हो आप उसको देखें जो आप ने उलीका है . आप को भावनाएं या विचार मिलने शुरू हो जाएँगे. आप डूडलों में वास्तविक संरचनाएं भी देख सकते हैं. हो सकता है आप ने अनजाने में एक संरचना के रूप में अपनी समस्या का समाधान तैयार कर लिया हो . डूडल  में नंबर भी शामिल कर सकते हैं. संख्याएं भौतिक दुनिया के एक सुविधाजनक माप से ज्यादा कुछ हैं. प्राचीन परंपराओं में वे मौलिक आयोजन सिद्धांत माना जाता था जो ब्रह्मांड को संरचना प्रदान करता है. वे शक्तिशाली रचनात्मक प्रतीक हैं. संख्याओं की रचनात्मक शक्ति का अध्ययन करके हम ठेठ अवधारणाओं से संपर्क कर सकते हैं जो प्रत्येक संख्या में ज़ाहिर होती हैं . कुछ लोग ज़हीन डूडलर  होते हैं जब वे टेलीफोन पर बात कर रहे हैं, एक बैठक में बैठे, एक व्याख्यान में भाग लेने या किसी भी निष्क्रिय वातावरण में बैठे हैं . इस डूडल से व्यक्ति के बारे महत्वपूर्ण और गहन जानकारी पता चलती है कि बह उस समय कैसे सोच रहा था, या जुंग के अनुसार अव्यक्त भावनात्मक संघर्ष या अप्रकट भावनाएं के बारे में पता चलता है . दरअसल, खुद को छोड़कर दूसरा कोई हमारी डूडल  की व्याख्या नहीं कर सकता. हालांकि कुछ प्रतीकों में गहरी सामूहिक अचेतन पर सार्वभौमिक अर्थ होना  मालूम होता है , लेकिन कैसे खुद अपने जीवन में इन प्रतीकात्मक भाव अनुभव हम में से प्रत्येक के लिए अद्वितीय है. आपका अवचेतन मन हर समय आपसे संपर्क करने के प्रयास में है. यह आमतौर पर अभ्यस्त सचेत विचार पैटर्न या भावनाओं से बंद रहता है. यह सांसारिक मानसिक सामान्य ज्ञान में भी डूब सकता है जो हम बार बार आपने ऊपर थोपते रहते हैं. अपने होश में इस को अधिमानतः हर दिन अभिव्यक्ति पाने की अनुमति देना जानें. जो रचनात्मक प्रक्रिया का पोषण करना चाहते हैं उन्हें अचेतन मन को इश्तेमाल में लाने  के लिए विभिन्न तरीकों की जरूरत है. डूडल  एक सरल आसान तकनीक है जिस का  दैनिक अभ्यास किया जा सकता है. कई अच्छी किताबें हैं जिन में प्रतीकों के विभिन्न सार्वभौमिक अर्थों का पता लगाया गया है. प्रतीकात्मक चित्रण के लिए मेरी एक सिफारिश दाऊद फोंटाना द्वारा ‘प्रतीकों के गुप्त भाषा’ है. चित्रों के साथ यह मानव इतिहास में प्रतीकों की एक व्यापक और पूर्ण अध्ययन है. एक और पुस्तक है जो संख्याएं के प्रतीकात्मक अर्थ शानदार तरीके से उजागर करती है माइकल एस स्क्नेद्र  द्वारा “ब्रह्मांड का निर्माण करने के लिए एक बगिनरस गाइड. ". यह एक अति उत्कृष्ट, बहुत पठनीय एक से दस तक की यात्रा" है . दोनों किताबें प्रतीक और संख्याओं की सार्वभौमिक भाषा के साथ आपको मिला देंगी. वहां से आप व्याख्या कर सकते हैं अपने खुद के डूडल की एक ऐसे तरीके  से जिस का आप के लिए अर्थ हो .

इंग्लिश में पढ़ें यहाँ

My Daghestan -RASUL GAMZATOV

TRANSLATOR'S FOREWORD

This book is the first piece of prose-writing by the well-known Soviet poet Rasul Gamzatov, who writes in Avar (a language spoken by 170,000 people) but has nevertheless won a nation-wide reputation. Indeed, he is a Lenin Prize winner and has been awarded the title of People's Poet of Daghestan. His verses have been translated into many languages and have found their way to the hearts of thousands of readers. He was born in 1923 in the tiny mountain village (aul) of Tsada in Daghestan. Daghestan, which means "land of mountains", is an autonomous republic (formed in 1920) situated largely on the N.E. slopes of the Main Caucasian Range, adjacent to the Caspian Sea. Its area is 14,700 sq miles and the population about 1,000,000, mostly Avars, Darghins, Lezghins and Kumyks, besides some smaller nationalities, all speaking their own languages. The capital is Makhach-Kala, on the shores of the Caspian. Rasul's father, Gamzat Tsadasa, was a well-known Avar poet. With this kind of background, it was, perhaps, natural for the son to follow in the father's footsteps. He has, in fact, extended the boundaries of his father's reputation. The longest journey Gamzat Tsadasa ever made was to Moscow; Rasul Gamzatov's travels have taken him to practically all parts of the world. Trained as a school-teacher, he worked for some time in the theatre and then on a local newspaper. He brought out his first volume of verse in 1937. His enrolment at the Moscow Institute of Literature was the turning point of his career. There he studied under the country's leading poets, and his poems were translated for the first time into Russian, their quality making them part of present-day Russian poetry. About forty collections of poems by Rasul Gamzatov have been published in Makhach-Kala and Moscow. I have already said that this book is his first essay into prose-writing. Its genre is unusual and somehow defies pigeonholing. The author himself calls it an introduction to a future book, but that is merely in a manner of speaking: it is, in fact, a complete book about himself, the poet's craft, love of country, and many other things the reader is sure to find of interest. It is a kind of autobiography and, in some measure, a confession. It is rich in Avar proverbs, sayings and folk wisdom, anecdotes both merry and sad, and thoughts about the meaning of life. Besides, it is, to use a well-worn phrase, full of the milk of human kindness. An excellent Russian translation by the writer and poet Vladimir Soloukhin came out in Moscow in 1967. I hope the reader will enjoy the reading as much as I have the translating. Julius Katzer

Wayfarer, if you dare walk past,

Be smote by hail and by thunder's blast!

Wayfarer, if you dislike my fare,

Thunder and hail smite me then and there!

(Inscription on a door)

If you fire at the past from a pistol, the future will shoot back from a cannon. Said by Abutalib

read more

मेरा दागिस्तान

ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਭਵਿੱਖ-ਖਲੀਲ ਜਿਬਰਾਨ

ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਕੀ ਹੈ ?

ਭਾਸ਼ਾ ਕੀ ਹੈ ਸਿਵਾਏ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਮਗਰਤਾ ਜਾਂ ਜਨਤਕ ਹਸਤੀ ਵਿੱਚ ਕਾਢਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਪਰਕਾਸ਼ਨ ਤੋਂ  .  ਲੇਕਿਨ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਜੇਕਰ ਸੌਂ ਜਾਏ ,  ਭਾਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰ ਜਾਵੇਗੀ ,  ਅਤੇ ਠਹਿਰਨ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਪ੍ਰਤਿਗਮਨ( ਪਿੱਛੇ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ),  ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਗਮਨ ਮੌਤ ਅਤੇ ਵਿਲੁਪਤ ਹੋਣ  ਦੇ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ .

ਇਸ ਲਈ ,  ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ  ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਅਰਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਢਕਾਰੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਜਾਂ ਗੈਰ ਮੌਜੂਦਗੀ ਨਾਲ ਬੱਝਿਆ ਹੈ .  ਜਿੱਥੇ ਕਾਢਕਾਰੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ ,  ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਭਵਿੱਖ  ਆਪਣੇ ਅਤੀਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ,  ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਗੈਰ ਮੌਜੂਦ ਹੈ , ਉੱਥੇ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਭਵਿੱਖ ਆਪਣੀਆਂ  ਦੋ ਭੈਣਾਂ - ਸਿਰਿਏਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਹਿਬਰੂ ਦੇ ਵਰਤਮਾਨ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇਗਾ .

ਅਤੇ ਕੀ ਹੈ ਇਹ ਸ਼ਕਤੀ ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਕਾਢਕਾਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਾਂ ?

ਇਹ ਕੌਮ ਦਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਹੈ .  ਇਹ ਦੇਸ਼  ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ,  ਅਗਿਆਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਲਈ ਭੁੱਖ ਪਿਆਸ ਹੈ  ,  ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੜੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰ ਚਾੜਨ ਲਈ  ਦੇਸ਼ ਦਿਨ ਅਤੇ ਰਾਤ ਲੋਚਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ,  ਅਤੇ  ਜਦ ਵੀ ਕਦੇ ਇਸ ਲੜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਲਿੰਕ ਸਾਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ  ਜਿੰਦਗੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਲਿੰਕ ਜੋੜ ਦਿੰਦੀ ਹੈ  .  ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਇਹ  ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਲਈ  ਤੜਫ਼ ਅਤੇ ਸਮੂਹ  ਦੇ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹ ਹੈ . ਤੇ ਸਮੂਹ ਦੀਆਂ ਲੁਕੀਆਂ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਅਤੇ ਠੋਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਢਾਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਸਿਵਾ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਹੋਰ ਕੀ ਹੈ.  ਜਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਵੀ  ਕਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਅਰਬਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਤਪਰਤਾ ਦੇ ਰਉਂ ਵਿੱਚ ਸਨ  .  ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ , ਜਹਾਲਤ ਅਤੇ ਇਸਲਾਮ  ਦੇ ਸੰਗਮ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ  ,  ਕਵੀ ਪ੍ਰਫੁਲਿਤ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਦੋਂ ਅਰਬ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਿਸਥਾਰ  ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਨ.  ਬਾਅਦ  ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਦੌਰ  ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਦੀ ਵਫਾਦਾਰੀ ਪਾਟ ਗਈ  ਕਿਉਂਕਿ ਇਸਲਾਮੀ  ਰਾਸ਼ਟਰ ਫੁੱਟ ਦੀ ਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੀ .  ਅਤੇ ਕਵੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ ,  ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਗਿਆ  ਅਤੇ   ਰੰਗ ਬਦਲਦਾ ਰਿਹਾ , ਕੜੇ  ਇੱਕ ਦਾਰਸ਼ਨਕ  ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ  ,  ਹੋਰ ਸਮੇਂ  ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚਿਕਿਤਸਕ  ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ,  ਅਤੇ  ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅਗਲੇ ਸਮੇਂ  ਵਿੱਚ ,  ਇੱਕ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨੀ  ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ , ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨੂੰ ਊਂਘਣ ਲਈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੌਣ  ਦੇ ਲਈ ਲਲਚਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਗਿਆ .  ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਡੂੰਘੀ  ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਕਵੀ  ਮਾਤਰ ਛੰਦਬੰਦੀ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ,  ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਪੰਡਤਾਊ ਧਰਮਸ਼ਾਸਤਰੀਆਂ  ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਏ ,  ਚਿਕਿਤਸਕ ਨੀਮ ਹਕੀਮ ਬਣ ਗਏ  , ਅਤੇ ਖਗੋਲਵਿਦ ਕਿਸਮਤ ਦੱਸਣ ਵਾਲੇ .

ਜੇਕਰ ਉਪਰ ਦੱਸੀ ਗੱਲ ਠੀਕ ਹੈ ,  ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਭਵਿੱਖ  ਅਰਬੀ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਢਕਾਰੀ ਦੀ ਸੱਤਾ ਨਾਲ ਨੇੜਿਉਂ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ .  ਅਤੇ  ਜੇਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਰਾਸ਼ਟਰਾਂ ਵਿੱਚ  ਇੱਕ ਨਿਜੀ ਆਪਾ ਜਾਂ ਆਤਮਿਕ ਏਕਤਾ ਸਾਕਾਰ ਹੈ  ,  ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਸ ਆਪੇ ਵਿੱਚ ਕਾਢਕਾਰੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਨੀਂਦ  ਦੇ ਬਾਅਦ ਜਾਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ,  ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਭਵਿੱਖ  ਆਪਣੇ ਅਤੀਤ  ਵਾਂਗ ਹੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੋਵੇਗਾ .  ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਨਹੀਂ , ਤਦ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ .

('ਅਰਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਭਵਿੱਖ' ਵਿੱਚੋਂ)

ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫੈਜ਼ ਤੇ ਪੰਜਾਬੀ

ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫੈਜ਼ ਆਪਣੀ ਭਾਰਤ ਫੇਰੀ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਰੋਹ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਲੇਖਕ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਸਟੇਜ 'ਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਸਟੇਜ ਸਕੱਤਰ ਨੇ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਬੋਲਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੋਲਾਂਗਾ ਇਹੀ ਮੇਰੀ 'ਮਾਤ ਭਾਸ਼ਾ' ਹੈ: 'ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹਾਂਗਾ' ਫੈਜ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ ਫੈਜ਼ 'ਤੇ ਵਿਅੰਗ ਕੱਸਦੇ ਹੋਏ ਆਪਣੇ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਲੱਗੇ ''ਜੋਸ਼ ਮਲੀਹਬਾਦੀ (ਉਰਦੂ ਸ਼ਾਇਰ) ਬੁੱਢੇ ਵਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਏਸ ਉਮਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਕੀ ਸਬੱਬ ਬਣਿਆ? ਤਾਂ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਸਿੱਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ 'ਜਹੱਨਮ' ਦੀ ਕੌਮੀ ਜ਼ਬਾਨ ਹੈ। (ਭਾਵ ਇਹ ਕਿ ਮਰਨ ਪਿੱਛੋਂ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ)। ਖੁਸ਼ਵੰਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਵਿਅੰਗ ਕੀਤਾ 'ਕੀ ਜੋਸ਼ ਸਾਹਿਬ ਵਾਂਗ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਸੇ ਕਰ ਕੇ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਲਿਖਣ ਲੱਗ ਪਏ?' ਫੈਜ਼ ਅਹਿਮਦ ਫੈਜ਼ ਨੇ ਬਹੁਤ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਉਰਦੂ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਲਿਖਿਆ ਆਪਣੀ ਭਾਸ਼ਾ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? ਮੈਨੂੰ ਉਮੀਦ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਉਰਦੂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਾਇਰਾਂ ਨਾਲ ਤਾਂ ਬਰਾਬਰੀ ਕਰ ਸਕਾਂਗਾ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਇਰ ਵਾਰਿਸ ਸ਼ਾਹ ਤੇ ਬੁੱਲ੍ਹੇ ਸ਼ਾਹ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਮੈਥੋਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਣਾ। ਇਸ ਕਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਪੰਜਾਬੀ ਲਿਖਣ ਦੀ ਹਿੰਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਪੈਂਦੀ। ਫੈਜ਼ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸਤਿਕਾਰ ਡੁੱਲ੍ਹ-ਡੁੱਲ੍ਹ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।(ਅਜੀਤ ਵੀਕਲੀ ਦੇ ਇੱਕ ਲੇਖ ਵਿੱਚੋਂ )

Metaphor and Metonymy - Gilles Fauconnier